استفاده از نور UV در تولید پارچهها
بیشتر مردم فکر میکنند که لامپهای UV فقط برای کشتن میکروبها یا تیره کردن پوست استفاده میشوند. اما در صنعت پارچهسازی، از آنها برای کاری خیلی جالبتر استفاده میشود؛ یعنی فتوپلیمریزاسیون. در واقع، این روش به معنای استفاده از نور برای تبدیل یک ماده مایع به ماده جامد، تقریباً در همان لحظه، است.
این کار شبیه به جادوست؛ با تاباندن نور مناسب بر روی مونومرهای مایع، آنها به پلیمرهای جامد تبدیل میشوند. ما از این روش در بخشهای مختلف خط تولید استفاده میکنیم تا پارچههای خام را به لباسهایی قابل پوشیدن تبدیل کنیم.
نحوه عملکرد این روش
ما عمدتاً از لامپهای با طیف UVC یا UVA استفاده میکنیم. وقتی که جوهر یا رنگدانههای قابل خشک شدن با نور UV روی پارچهها اعمال میشوند، نور به این «فوتواینیشیاتورها» برخورد میکند؛ این کار باعث شروع یک واکنش شیمیایی میشود که باعث میشود رنگدانهها در الیاف پارچه ثابت بمانند.
اما باید میزان نور دقیقاً مناسب باشد؛ اگر نور ضعیف باشد، جوهر همچنان چسبناک خواهد بود و وقتی به آن دست بزنید، انگشتانتان به آن چسبیده خواهد شد. اگر نور خیلی قوی باشد، الیاف مصنوعی آسیب خواهند دید یا پارچه کوچک خواهد شد. این یک تعادل بسیار حساس است.
جاهایی که از این روش استفاده میشود
معمولاً این لامپها در سه موقعیت استفاده میشوند:
چاپ دیجیتال: وقتی روی پارچههای پلیاستر یا نایلون چاپ میکنیم، لامپهای UV باعث میشوند جوهر در جای خود ثابت بماند؛ این کار باعث میشود رنگها تیره نشوند و طرحها واضح و شفاف بمانند.
رنگدانههای عملکردی: مثلاً برای لباسهای ضدآب یا ضدآتش. قبلاً برای خشک کردن این رنگدانهها از اتاقهای حرارتی بزرگ استفاده میشد؛ اما اکنون از نور UV استفاده میکنیم. این روش فضای کمتری را در کارخانه اشغال میکند.
اتصال الیاف: برای ساخت لباسهای بدون درز، از چسبهای قابل خشک شدن با نور UV برای اتصال الیاف استفاده میکنیم.
مشکلات مربوط به این روش
مشکل اینجاست که لامپهای UV با توان بالا، بسیار گرم میشوند؛ در حالی که نور UV وظیفه خشک کردن رنگدانهها را انجام میدهد، گرمای مادون قرمز ناشی از آن میتواند پارچههای نازک را تخریب کند. نمیتوانید فقط آن را روشن کنید و فراموش کنید؛ باید سرعت خط تولید و توان لامپ را تنظیم کنید.
اگر سرعت خط تولید خیلی کند باشد، پارچه بیش از حد خشک شده و شکننده خواهد شد؛ اگر سرعت خیلی بالا باشد، اتصال الیاف ضعیف خواهد بود و لباس در اولین شستشو از هم جدا خواهد شد.
علاوه بر این، نیاز به سیستم خنککننگ مناسبی نیز وجود دارد؛ اگر لامپها بیش از حد گرم شوند، توان UV کاهش خواهد یافت و کیفیت محصول نیز کاهش خواهد یافت.